Vederkruid (Microhabitat in kwelzone)

In deze foto zie je meer dan alleen een blad in het water. Wat hier gebeurt, is een klein maar compleet ecosysteem dat ontstaat op plekken waar kwelwater omhoogkomt. Kwelwater is grondwater dat langzaam naar boven wordt gedrukt. Het bevat veel mineralen, vooral ijzer, en heeft weinig zuurstof. Dat zorgt voor bijzondere omstandigheden waarin allerlei kleine organismen kunnen groeien.

Op het donkere eikenblad in de foto zie je een mengsel van algen, bacteriën en een jonge waterplant. Het blad zelf is zo donker geworden doordat het lange tijd in mineraalrijk water heeft gelegen. De stoffen in het water reageren met het blad en kleuren het bijna zwart.

In het kwelwater leven bacteriën die ijzer gebruiken als energiebron. Terwijl ze dat doen, vormen ze roestkleurige vlokken en kleine gasbelletjes. Deze bacteriën maken een dunne slijmlaag op het blad en de bodem. Dat klinkt misschien vies, maar het is juist een belangrijke basis voor ander leven in de sloot.

Op die slijmlaag groeien draadalgen: lange, zachte draden die je vaak in sloten ziet. Ze gebruiken de mineralen uit het water en vormen een soort groen tapijt over het blad. Tussen die algen groeit een jonge waterplant, waarschijnlijk vederkruid. Deze plant heeft fijne, veerachtige blaadjes die goed te zien zijn op de foto. Het plantje groeit door het zachte, half vergaan blad heen en gebruikt het als houvast.

Samen vormen deze onderdelen een klein systeem waarin alles elkaar beïnvloedt. Het kwelwater brengt de mineralen, de bacteriën zetten die om, de algen groeien op de bacteriën, en de waterplant gebruikt het geheel als groeiplek. Het laat zien hoe zelfs een klein stukje sloot vol leven zit, als je maar dichtbij genoeg kijkt.